In 2024 werd ik geraakt door de manier waarop de professionals van Willem. Hart voor Levensvragen, mensen begeleiden die worstelen met de zin van hun leven. Mensen die zich afvragen hoe verder te gaan wanneer zich een grote uitdaging aandient, of die stil willen staan bij existentiële vragen die hen bezighouden. Wat een mooie en zinvolle organisatie.
Verrast was ik toen bleek dat er vrijwilligers gevraagd werden om een bijdrage te leveren in een verlengde begeleiding, waarin vooral aandacht voor de mens en zijn of haar levensverhaal centraal staat. Meestal is dit een vervolg op de gesprekken met een geestelijk verzorger. Ik meldde mij aan als vrijwilliger en kon na een cursus aan de slag.
Via een geestelijk verzorger werd ik gevraagd aan te sluiten bij de begeleiding van een oudere dame, Auguste*. Zij woonde zelfstandig in een zorgvoorziening, was beperkt mobiel en was een jaar eerder plotseling blind geworden. De geestelijk verzorger had zes gesprekken met haar gevoerd over de zin van haar leven met de fysieke beperkingen die waren ontstaan. De GV-er wilde het traject afsluiten, maar het was duidelijk dat Auguste behoefte hield aan gesprekken, aan het delen van herinneringen en aan af en toe een wandeling. Eenzaamheid en doelloosheid lagen op de loer.
Na een overdracht en een eerste kennismaking spraken we af dat ik eens per drie weken bij haar langs zou gaan. Al snel ontstond er een warm contact. In het begin draaide het vooral om elkaar leren kennen en vertrouwen opbouwen.
Auguste vertelde prachtige en bijzondere verhalen over haar leven – genoeg voor een inspirerend boek. Met haar rollator maakten we regelmatig een ommetje en dronken we cappuccino in het zorgcafé.
Gaandeweg kregen onze gesprekken meer diepgang. Auguste dacht na over een zelfgekozen levenseinde. Ze keek met dankbaarheid terug op haar rijke leven, maar de dagelijkse confrontatie met haar beperkingen drukte zwaar op haar levenslust. De dagen voelden vaak leeg. Eenzaamheid en doelloze tijd waren haar lot geworden
In het laatste kwartaal van 2025 werd het euthanasietraject gestart. In onze gesprekken stonden we stil bij haar zorgen, twijfels, overtuigingen en keuzes. De laatste twee maanden bezocht ik haar vaker. Ze hechtte veel waarde aan onze gesprekken.
In januari overleed zij rustig, na bewust afscheid te hebben genomen van iedereen die haar dierbaar was. Ik wens haar de rust toe waarnaar zij verlangde.
In totaal bezocht ik Auguste tien keer, steeds twee uur lang. Ik was geboeid door haar wijsheid en haar verhalen. Ik leerde meebewegen met haar wensen en met de wendingen in onze gesprekken, passend bij de grote beslissingen die zij nam.
Geleerd heb ik hoeveel impact blind worden ook op hoge leeftijd heeft, waar de mogelijkheden om alternatieve wijzen om te zien, niet meer ontwikkeld kunnen worden. En ook wat het betekent in gesprek te zijn met iemand die mij nooit heeft kunnen zien, dus niet weet wie er naast haar zit. Even laten weten dat je er bent door een hand op haar arm, veel hummen en bevestigen dat je haar verhaal hoort en volgt.
Een prachtige ervaring heb ik opgedaan in de gesprekken en kleine wandelingen met Auguste. Haar advies om datgene wat moeilijk is, te delen met mensen die je vertrouwt, heeft ze meegegeven aan haar kinderen en kleinkinderen. Ik weet hoe belangrijk dit is in het leven en neem het ook verder mee.
* Auguste is een gefingeerde naam.

Gitta Griffioen
Zingevingsvrijwilliger bij Willem. Hart voor levensvragen